Tips bij boze kinderen

Ik zal maar gelijk met de deur in huis vallen; lastige situaties met je kind gaan er komen. Het klinkt misschien negatief maar in de opvoeding van een kind zijn er altijd uitdagingen.

Ieder kind gaat vroeg of laat een keer vervelend gedrag vertonen, schopt een keer van zich af of gaat op de grond liggen huilen. Dit kan erg frustrerend zijn maar een kind moet zichzelf leren zijn en doet dat in verschillende fases en stappen. Het is de taak van de ouder om tijdens deze fases rustig te blijven (oh ja dit is moeilijk!) en veiligheid en geborgenheid te bieden.  De momenten waarop het vaak misgaat is tijdens overgangssituaties. Het gebeurt voor het slapengaan, onder het eten of voordat de kinderen naar school gaan. Kinderen hebben een hekel aan verandering. En als ouder heb je meestal geen kwartier extra speling om de overgang soepel te laten verlopen. Soms is de oorzaak ook doodnormaal en kan honger en vermoeidheid goed de boosheid ‘triggeren ‘. Toch heb ik een aantal tips voor je om te zorgen dat jij anders met de boosheid van jouw kind om kan gaan:

  1. Besef dat jouw kind doet wat hij kan
    Dit vind ik één van de belangrijkste tips en daarom noem ik hem gelijk al eerste. Besef dat wanneer jouw kind boos is, hij/zij moeite heeft met een aantal dingen en dat hij/zij er nog niet goed op kan reageren. Als jouw kind anders had kunnen reageren dat hij/zij dat echt al gedaan. Dit is het gedrag wat jouw kind nu kan laten zien, hij of zij kan nu even niet beter. Jouw kind is echt niet trots op zijn gedrag, dus ga het gedrag daarom niet veroordelen.
  2. Besef dat er een oorzaak moet zijn
    Als je kind erg boos is moet daar wel een reden voor zijn. Als je bedenkt dat boze kinderen boos of vervelend gedrag laten zien maar dat daar meestal andere emoties onder zitten zoals teleurstelling, verveling, frustratie of angst, dan helpt je dat misschien om een portie extra geduld op te brengen in uitdagende situaties. Breng in kaart waar en wanneer jouw kind ergens moeite mee heeft en wat ‘triggert’ de boosheid? Welke momenten zijn dit? Door de situatie op bovenstaande manier te bekijken verandert er iets in je manier van denken en zal je kind aan jou merken dat je zijn of haar gevoel serieus neemt. Daarnaast kan je beter voorspellen wanneer je kind boos wordt als je goed in kaart hebt gebracht wat het boze gedrag veroorzaakt.
  3. Kalmeer eerst zelf
    Wat een grote valkuil is wanneer je kind boos of vervelend gedrag vertoont is dat jij je als ouder ook gaat opwinden en gaat dreigen. We zijn geneigd boosheid en fysiek agressief/vervelend gedrag te veroordelen, we voelen ons als ouders vaak onmachtig bij woede aanvallen en gaan al snel ook boos reageren. Als wij boos terug reageren op onze kinderen dan schieten zij vaak in de verdediging, worden nog bozer, trekken zich terug of lopen stampvoetend weg. Veroordeel je kind alsjeblieft niet en geef geen sancties, niet in het moment van de woedeaanval. Weet dat jouw kind op dit moment even niet beter en anders kan reageren. Ga niet vragen waarom je kind zo reageert als hij/zij doet. Het is een patroon wat je kind laat zien en hij/zij weet niet waarom. Wat je wil als ouder is dat je grip krijgt op de woede die ontstaat en daarvoor is het belangrijk dat je zelf eerst kalmeert.  Je bent té boos als je meer autoriteit gebruikt dan noodzakelijk. Of dat zich nu uit in wat je zegt of wat je doet, je hebt een grens overschreden als je zo hard hebt geschreeuwd dat je kind daar last van heeft, als je je kind te hard hebt vastgepakt en bang is geworden of als je zelf merkt dat je te autoritair bent geweest. Dus haal even diep adem, en neem een paar tellen om even je eigen woede onder controle te krijgen of neem even afstand en bedenk vooral hoe je wilt reageren. Later als je kind wat rustiger is kan je hierover samen een gesprekje aangaan. Een gesprek voeren met een kind dat overloopt van emoties helpt niet. Niet op dat moment. Maar er komt altijd wel weer een moment waarop je kind niet boos of verdrietig is en je het gesprek wel aan kan gaan. Ga dan even bij elkaar zitten en vraag wat er nou precies was wat je kind zo van streek maakte. Op zo’n moment kun je op een rustige manier zeggen dat het misschien niet zo handig is om te schreeuwen en te schoppen als je voelt dat je heel erg boos bent. In sommige gevallen werk het het best om je kind gewoon even met rust te laten. Dat weet ik als enthousiaste kindercoach maar al te goed. Als je teveel wilt praten over problemen raakt je kind geïrriteerd.  Je moet altijd in gesprek blijven maar geef je kind wat ruimte. En bedenk dat kinderen die kunnen praten over wat er is gebeurd, later ook over moeilijkere gevoelens kunnen praten. Dit is soms maar enkele woordjes maar dat kan al heel nuttig zijn!
  4. Blijf niet hangen
    Het is heel belangrijk om uit te situatie te stappen. Blijft niet hangen in opmerkingen als ‘Ah, arm kind’, maar laat zien dat er een uitweg is en dat een bepaalde emotie afgerond kan worden en er weer iets fijns voor in de plaats kan komen. ‘Je werd echt boos toen het veter strikken niet lukte he?’ ‘Kom laten we nu samen lekker naar buiten gaan!’. Dit werkt overigens alleen wanneer jouw kind nog niet middenin een mega woedeaanval zit.
  5. – Straffen en belonen –
    Het ouderwetse idee om een kind te straffen om een punt te maken is achterhaald. Het is een manier van opvoeden die geen vruchten afwerpt. Het werkt niet om een kind op zijn/haar plaats te zetten door het hardhandig aan te pakken, of te schreeuwen tegen een kind wat vervelend gedrag vertoont. Kinderen die boos zijn zullen ook weer boos naar jou terug reageren of gaan schreeuwen als jij dat ook doet. Kinderen kunnen door straffen bang worden en kinderen die bang zijn zullen geen kennis en inzichten van je aannemen. Op korte termijn zal een kind zich misschien goed gedragen als je dreigt of straft , maar op langere termijn krijg je een onzeker kind dat jou niet vertrouwt. Dit is zeker bij gevoelige kinderen het geval. Door middel van rust en begrip kan je opvoeden. Het is wel een vierentwintiguursproject en gaat over de manier waarop je met je kind praat, de sfeer die er dagelijks bij jullie thuis hangt en de dingen die jullie samen ondernemen.
    Wanneer jouw kind afgekoeld is van zijn boze gedrag en jijzelf ook weer rustig bent kan je wel praten over een straf inzetten als je dat wilt. Wat je wil is dat je kind in een volgende moeilijke situatie beter met zijn haar/gedrag om kan gaan en als je daar een sanctie aan wilt hangen dan moet het een straf zijn die daaraan bijdraagt, en dat is best lastig. Veel vaker komt je terecht in belonen of oplossingsgerichte dingen zoals het maken van een plan. Als iedereen rustig is kan je kan prima zeggen; Als jij mij nog eens zo uitscheld als net, dan weet ik nog niet wat, maar dan komt daar echt een straf op te zitten. Sommige (vaak gevoelige) kinderen luisteren hier vaak goed naar en zullen je waarschijnlijk niet meer uitschelden. Andere kinderen zeggen rustig nog eens een paar keer in je gezicht dat je een rotmens bent! Kijk goed naar je kind en doe altijd wat werkt voor JOUW kind.
  6. – Wat kan je beter wel/niet zeggen tegen je boze kind? –
    Eigenlijk is er weinig wat je tegen een super boos kind kan zeggen. Op het moment dat jouw kind in een woedeaanval zit of heel erg boos is, is hij/zij voor weinig rede vatbaar. Als jij zegt; Ik zie dat je heel erg boos bent, of ik begrijp dat je heel erg boos bent” , dan reageert jouw kind vaak nóg bozer! Wanneer je vraagt; Waarom doe je zo boos?” ga je jouw kind veroordelen en reageert een kind vaak defensief of trekt zich bijvoorbeeld terug. Maar wat kan je dan WEL zeggen? Nou eigenlijk niet veel, het voegt op het moment dat een kind heel boos is weinig toe. Wat je wel kan doen is de moeilijkheid en de reactie van je kind benoemen. Dan zeg je bijvoorbeeld; “Omdat JIJ yoghurt wil eten ben JIJ nu heel erg boos aan het doen”. Dan verplaats je ook de woede van jezelf af en veroordeel je niet. Wees wel voorzichtig hiermee. Bijt vooral op je tong en besef je dat jouw kind nog vaardigheden moet aanleren om hiermee om te gaan. Wanneer jouw kind nog niet ontploft is van woede maar er wel een boze opmerking uit gooit dan kan je vaak nog wel praten met je kind en de emotie erkennen en afronden zoals eerder genoemd. Kijk hierbij vooral goed naar je kind en kijk in welke staat van boosheid hij/zij is.


Meer berichten

Tips bij boze kinderen

Door Alieke Katoele op augustus 24, 2020

Fouten maken mag dat?

Door Alieke Katoele op augustus 25, 2020

Neem contact met mij op

Vermeld in uw bericht een aantal momenten waarop u goed te bereiken bent. Ik neem dan z.s.m. contact met u op.